فلسفه و منطق فلسفه و منطق

آيا فلسفه اسلامي داريم؟

Web Content Image
اين‌‌كه عنوان (فلسفه اسلامي) صرفا يك نام است يا توصيفي است حقيقي، مسئله‌‌اي است در خور بحث. در اين مقاله، ابتدا مجموعه‌‌اي كه تحت اين عنوان شناخته مي‌‌شود معرفي مي‌‌گردد و سپس نشان داده مي‌‌شود كه عنوان مذكور صرفا نام اين مجموعه نيست، بلكه توصيف حقيقي آن است؛ يعني، مجموعه مذكور هم حقيقتا فلسفه است و هم حقيقتا اسلامي. بدين منظور، دو نوع نقش براي آموزه‌‌هاي ديني در فلسفه فرض مي‌‌شود، كه يك نوع با ماهيت فلسفي فلسفه سازگار نيست و نوع ديگر سازگار است. در مرحله بعد، با تشريح نقش اخير دين در فلسفه، براي دين حداقل چهار نحو تأثير سازگار در فلسفه تصوير مي‌‌شود.

تفکیک مکتب از مکتب‎نما

Web Content Image
در مکتب تفکیک عقل بسیار مورد تمجید قرار گرفته (رجوع شود به کتاب مقام عقل) و برای عقل اوصافی بیان شده است که شاید در کمتر نگرشی یافت شود. آن‎چه که در این بحث رخ می‎نماید آن است که این عقل از عقل فلسفی و عقل تجربی متمایز و برداشت دیگری از آن عرضه می‎شود لیکن مصداق این عقل کدام عقل است جز عقل معصومین علیهم‎السلام؟ چرا عقل خود بنیاد دینی داده‎های ابتدایی و اولیه و بدیهی خویش را معرفی نمی‎کند؟

نسبت فيزيك امروز و فلسفه

Web Content Image
نور چيست؟ ذره است يا موج؟ هر دو؟ هيچكدام؟ همين سوالهاي به ظاهر ساده، بلوايي در نحله هاي فلسفي قرن 20 پديد آورد كه هنوز پس لرزه هاي آن، فرو نحفته است. هنوز پژواك داد و بيداد هاي اينيشتن و بور در شهر سولوي، پيچيده و دامنه ي آن فرن جديد را نيز در بر گرفته است. سر جيمز جينز، كوشيده در اين مقاله، نگاهي از رو به رو به اين بلوا داشته باشد.

جوهری که در توست

Web Content Image
اثبات تجرد نفس انسانی در آثار ابن سینا

نگاهي به انديشه‌هاي فقهي سياسي شيخ مفيد

در اين نوشتاربه برخي از مهم ترين‌انديشه‌هاي فقهي سياسي شيخ مفيد به طور اجمال نگاهي مي‌افكنيم.

داستان ورود فلسفه‌ جديد به‌ ايران‌

Web Content Image
اولين‌ كتاب‌ مهّم‌ فلسفه‌‌ جديد كه‌ به‌ فارسي‌ ترجمه‌ شد كتاب‌ «تقرير در باب‌ روش‌...» اثر دكارت‌ بود و اين‌ كار به‌ اشاره‌ يا سفارش‌ كنت‌ دوگوبينو صورت‌ گرفت‌. گوبينو به‌ نقل‌ فلسفه‌ اروپايي‌ به‌ ايران‌ علاقه‌ نشان‌ داد.

روش شناسى و انديشه سياسى

Web Content Image
بهترين راه براى سنخ‏شناسى و تقسيم بندى آثار مختلفى كه در حوزه دانش و انديشه سياسى دنياى اسلام شكل گرفته است، استفاده از مفاهيم و بنيادهاى معرفتى موجود در همين حوزه فرهنگى است.

ما می‌گوییم «نه»

Web Content Image
شیفتگی ادواردو گالیانو نویسنده، روزنامه‌نگار و تاریخدان اروگوئه‌ای به فرهنگ و تاریخ آمریکای‌لاتین، او را یکی از نویسندگان پسااستعماری در آمریکای لاتین کرده است.

چو بيد بر سر آرمان خويش مي لرزم

Web Content Image
درآمدي بر هستي مداري ايماني در آراي فيلسوف تنهايي

چتري به نام پراگماتيسم نو

Web Content Image
شمار كتابها و مقاله‌هايي كه در سالهاي اخير دربارة پراگماتيسم انتشار يافته است، رقم در خور توجهي را تشكيل مي‌دهد. همچنين انديشمنداني كه از سنتهاي ديگر فلسفي در جامعه‌هاي ديگر هم به پراگماتيسم و پراگماتيسم نو توجه نشان مي‌دهند. در اين مقاله ما به بررسي اين رويكرد و نحوه گذر از پراگماتيسم به پراگماتيسم نو خواهيم پرداخت

سلطه تكنولوژي بر انسان

Web Content Image
محمد عابدالجابري، از جمله متفكران و روشنفكران بنام جهان اسلام است. وي در مقاله‌اي كه هم‌اكنون مي‌خوانيد، چگونگي پيدايش تكنولوژي را مورد بررسي قرار داده است. از نگاه وي تكنولوژي در ابتدا به قصد و هدف سلطه انسان بر جهان پديدار شد ولي امروزه اين تكنولوژي است كه برزندگي انسان حاكم است. بنابراين امروز انسان به جاي طبيعت، هدف سلطه تكنولوژي قرار گرفته است.

تحليلي پيرامون تحول در علوم انساني

Web Content Image
تعارضات جدي علوم انساني غربي با مباني اسلامي از يك سو و توجه به ناكارآمدي آنها در كنترل بحران هاي متعدد جهاني در حوزه‌هاي مختلف اقتصادي، سياسي و فرهنگي در كنار عدم قدرت پيش بيني، كنترل و هدايت درست مسائل و نيازهاي داخلي كشور و كشاندن نظام به سمت چالش هاي اجتماعي از سوي ديگر، شواهدي است كه از اولويت ضرورتي قطعي و غير قابل اغماض به نام "تحول علوم انساني و اجتماعي " در شرايط كنوني حكايت مي‌نمايد.

در جستجوي علوم انساني بومي

Web Content Image
علوم انساني در نزد فارابي علوم انساني عقلي است در حالي كه علوم انساني آگوست كنتي علوم انساني تجربي است و اگر علوم اسلامي را هم به يك معنا زيرمجموعه نوعي از علوم انساني قرار دهيم، اين علوم انساني، علوم انساني نقلي و متن محور است.

سنجش انتقادي ديدگاه ويتگنشتاين

Web Content Image
هدف فلسفه روشن سازي منطقي انديشه هاست. فلسفه يک آموزه نيست بلکه يک فعاليت است. يک اثر فلسفي به طور عمده از روشن سازي ها تشکيل شده است. نتيجه فلسفه گزاره هاي فلسفي نيست بلکه روشن شدن گزاره هاست. فلسفه بايد انديشه هايي را که بي فلسفه، انگار تيره و تار و مبهم اند، روشن کند و دقيقاً نه مرز آنها را معين سازد.